2 | lipiec 2023 | (5)

1. dzieje się [prasówka]

Nie raz, nie dwa, a całe trzy razy wystąpi kolejnego roku w Polsce Taylor Swift, cesarzowa alternatywnego popu! W ramach trasy The Eras Tour odwiedzi kilkanaście europejskich państw, gdzie promować będzie nie tylko najświeższy album Midnights, ale także poprzednie Lover, Folklore i Evermore. Płyty te, powstałe w okresie pandemii COVID-19, przez zrządzenie losu siły wyższej, nigdy nie miały okazji stać się przedmiotem publicznych występów. Liczba nowych utworów, niekwestionowana popularność artystki oraz wyjątkowo długa przerwa w koncertowaniu sprawiły, że powrót Taylor na scenę okazał się nie lada wyzwaniem od strony technicznej. Organizatorzy stanęli zatem na głowie, aby wydarzenia stały się sukcesem i każdy zainteresowany miał szansę na uczestnictwo. Zwiększyli ilość dat oraz wprowadzili specjalną rejestrację, umożliwiającą zakup biletów, aby wyeliminować ryzyko botów. Trasa zapowiada się być niemałą gratką, miejmy więc nadzieję, że nie przytłoczy piosenkarki, która przypomnijmy, performuje już od najmłodszych lat.

Taylor Swift wyróżnia się autentycznością. Każdy jej album to zapis przeżyć, towarzyszących jej na danym etapie życia. Wiele tekstów porusza temat skomplikowanych relacji damsko-męskich i związanych z nimi wspomnień, toteż uniesienia i trudy miłości są wątkami często obecnymi w kompozycjach. Opowiadanie o nich jest mocną stroną autorki, która jak mało kto potrafi oddać głębie, ale i liczne paradoksy, wynikające z namiętności. Taylor śpiewa też o innych zmaganiach, umiejętnie dotykając kwestii bólu i depresji. Z drugiej strony, jej twórczość to ukłon w stronę żywiołowego oblicza piosenkarki, ponieważ w dorobku zdecydowanie nie brakuje radiowych kawałków, obowiązkowo puszczanych podczas każdej z imprez.

Swift to niekwestionowana idolka dla wielu osób, które porusza misternie komponowana przez nią twórczość. Na sukces piosenkarki składa się bowiem nie tylko warstwa liryczna, ale również umiejętność płynnego meandrowania pomiędzy muzycznymi gatunkami. Całości dopełniają dopracowane teledyski, będące przedłużeniem snutych w piosenkach historii. Wszystkie te cechy sprawiły, że dziś można Taylor nazywać gwiazdą na skalę światową, będącą głosem swojego pokolenia. Aby doświadczyć emocji, wynikających z jej spotkania, miliony fanów, bez najmniejszego cienia wachania, decydują się na zakup biletów na koncert artystki z niemal rocznym wyprzedzeniem. Szacunek i niedowierzanie!

2. w czym do ludzi [co nosimy]

UNIQLO. Przedsiębiorstwo, które fenomenalnie trafia w gusta osób ceniących jakość oraz prostotę. Szczyci się tym, że ich ubrania mogą nosić wszyscy, niezależnie od wieku, pochodzenia czy płci. I rzeczywiście, aktualnie o tych ponadczasowych kolekcjach słyszał chyba już każdy, a my, możemy cieszyć się zakupami także w warszawskim sklepie marki, otwartym ubiegłej jesieni. 

Wiedza o istnieniu UNIQLO na długo pozostawała jednak poza świadomością przeciętnego Polaka. Przyczyn zdaje się być kilka. Japoński brand, choć funkcjonuje nieprzerwanie od roku 1984, początkowo działał jedynie na rynku azjatyckim, a i tam potrzebował czasu, aby się przebić. Oferowany towar uznawany był z początku za niskogatunkowy, niedrogi i sprzedawany głównie na przedmieściach. Momentem rewolucyjnym okazało się otworzenie pod koniec lat 90. trzypiętrowego lokalu w tętniącej życiem dzielnicy Tokio, Harajuku. Także wizerunek marki uległ wtedy zmianie. Do produkcji zaczęto używać tylko wysokiej jakości surowców, jednocześnie hołdując japońskim wartościom prostoty oraz trwałości. Wyraz takiego podejścia odnajdujemy aktualnie w sztandarowej linii „LifeWear”, a jeśli chodzi o generalną ideę, która przyświecałaby firmie, to odwołuje się ona do praktycznego poczucia piękna.

Fast Retailing, spółka do której UNIQLO należy, plasuje się w czołówce koncernów odzieżowych pod względem generowanych przychodów, tuż obok H&M Group i Inditexu. Takie wyniki, ale również sama ekspansja na rynek europejski nie obyły się natomiast bez niespodzianek. W pierwszych latach XXI wieku wiele dopiero co otworzonych lokali trzeba było na Starym Kontynencie zamknąć z powodu ich nierentowności i niedostosowania do nowego konsumenta. Wkrótce jednak japońska marka wyciągnęła wnioski, dopasowując rozmiarówkę oraz poszerzając działalność o sferę online. Zaczęła również współpracować z różnymi projektantami, którzy przyczynili się do jej spopularyzowania oraz wzbogacili uniwersalną ofertę szczyptą fantazji - Jonathan Anderson brytyjskim twistem, dizajnerzy od Helmuta Langa wyrafinowanym spojrzeniem na dżins. 

Działając konsekwentnie, świadomie i w swoim tempie, przedsiębiorstwo wypracowało sobie renomę. Nie dziwi zatem przemożny popyt na oferowaną tam garderobę, skrojoną na miarę potrzeb współczesnych konsumentów.

3. mały człowiek w wielkim świecie [przyziemnie o sprawach wielkich]

Kalendarz wydarzeń modowych przez cały rok pęka w szwach. Jednak oczy wszystkich podekscytowanych tym, co przyniesie kolejny sezon, koncentrują się na organizowanych w tym celu fashion weekach. Jest ich wiele, a każdy skupia się wokół konkretnej okazji. Do czołówki najpopularniejszych imprez należą pokazy prêt-à-porter - czyli gotowych do noszenia ubrań, które niedługo po prezentacji zasilą sklepowe półki, resort/cruise - linia przeznaczona dla osób, spędzających zimowy okres w ciepłych, często tropikalnych kurortach oraz haute couture - wysokie krawiectwo, odznaczające się szyciem na miarę. Jako że ten ostatni tydzień mody dopiero co się zakończył, warto przybliżyć jaką rolą wciąż odznacza się on na rynku odzieżowym i kim współcześnie jest jego odbiorca.

Za ojca haute couture uważa się Charlesa Fredericka Wortha, Anglika, który zakładając w XIX-wiecznym Paryżu swój butik, wprowadził do luksusowej mody nowe standardy. Proponując całe kolekcje ubrań, prezentując je na modelkach i dbając o reklamę tworzonej przez siebie garderoby, trwale wyróżnił się na tle pozostałych krawców. Choć w zamyśle próbował odejść od schematu szycia na życzenie na rzecz sprzedawania gotowych egzemplarzy, przebiegli przedsiębiorcy szybko podchwycili ideę, upatrując w seryjnej produkcji ubrań sposobu na biznes. Nastąpił rozkwit rynku tekstylnego we Francji, lecz w samej branży zapanował niemały chaos. W 1945 roku do życia powołano Izbę Związków Zawodowych Haute Couture, aby ugruntować i podkreślić rolę wysokiej mody na świecie. Samą nazwę prawnie zastrzeżono oraz wprowadzono surowe zasady, określające możliwość przynależności do ów stowarzyszenia. Otóż atelier powinno zatrudniać przynajmniej 20 pełnoetatowych pracowników technicznych, a prezentowane 2 razy do roku kolekcje muszą składać się z minimum 50 oryginalnych i własnoręcznie wykonanych projektów. Pracownia krawiecka ma być natomiast zlokalizowana na terenie francuskiej stolicy. Tak sztywne kryteria i wyraźny nacisk na podtrzymanie prestiżu haute couture sprawiły, że obecnie jedynie 16 paryskich domów mody ma prawo do tworzenia tego rodzaju garderoby. Zagranicznych projektantów zaprasza się do udziału w wydarzeniu sporadycznie, nadając im zaledwie tytuł członków-gości. 

W efekcie, tylko niewielki ułamek społeczności jest w stanie nabywać kreacje spod znaku wysokiego krawiectwa, a precyzyjniej, mówi się o liczbie około 200 osób. Choć najczęściej ubrania te są zwyczajnie wypożyczane przez celebrytów na imprezy i gale, na faktyczny zakup decydują się arabskie księżniczki. Ze względu na ich ograniczoną możliwość uczestnictwa w życiu publicznym, pokazy są nierzadko aranżowane także w prywatnych posiadłościach wspomnianych klientek. Projekty haute couture można z drugiej strony traktować jako dzieła sztuki, dostrzegając w nich wyższą wartość. Grupą, która wyjątkowo chętnie się na nie łasi, jest szczególnie grono modowych kolekcjonerów. 

Poniżej kolejno sylwetki z pokazów haute couture na jesień 2023: Valentino / Balenciaga / Fendi.

4. ballady modowej brygady [trendy z pokazów]

Co parę sezonów powraca ponure wrażenie, że w modzie wszystko już było, a lubiane kroje poddaje się jedynie nieskończonym reinterpretacjom. Błąd. Projektanci ponownie zaskakują, udowadniając że są wiernymi obserwatorami rzeczywistości, której specyfikę odzwierciedlają tworzone przez nich ubrania. Tym razem celebrują proces oraz idącą z nim w parze niedoskonałość. Właściwa nazwa stosunkowo nowej, acz już silnie eksploatowanej mody kryje się pod nazwą unfinished fashion, a czołowymi jej ambasadorkami są Emily Ratajkowski czy siostry Hadid. Mówiąc konkretniej, trend na postrzępione, powycierane i niedokończone elementy garderoby stanowi reakcję na obsesyjne dążenie do perfekcjonizmu, które zdaje się u współczesnych społeczeństw dominować, zaślepiając obecność także innych wartości.  

W postaci kultowych już spódniczek nieregularne wykończenia zaprezentowało Miu Miu. Erdem w swojej kolekcji postawiło na przedarte u dołu sukienki, co nawiązując do ich antycznej stylistyki, wywołało elektryzujący efekt. O krok dalej poszedł dom mody MM6 Maison Margiela, tytułując pokaz rehearsal i zgłębiając wątek prób, w których uczestniczą tancerze przed spektaklem. Celowo skupiono się na odzieży, którą wówczas zakładają, a ta jest nierzadko znoszona, podziurawiona i po przejściach. Oddaje tym samym ducha przygotowań, lata praktyk i poświęceń, składających się na wspominany tu p r o c e s. 

Unfinished fashion w dość specyficzny, acz niezwykle bezpośredni sposób unaocznia, że osiągnięcie celu zawsze poprzedza długi i wymagający determinacji etap pracy nad jego spełnieniem. To małe kroki, drobne sukcesy, ale też popełniane błędy, o których istocie często zapominamy, chociaż stanowią one trzon realizowanych planów. Proces to wreszcie przestrzeń na niedoskonałość i docenienie faktu „bycia w trakcie”, hołd dla cudowności życia, gdzie chodzi o jego doświadczanie, a nie tylko mechaniczne wypełnianie kolejnych obowiązków. Moda niczym sztuka stara się odzwierciedlić to spojrzenie na rzeczywistość, skłaniając się ku fasonom, utrwalającym jej ewolucyjny charakter.

5. z polskiego podwórka [co słychać w kulturze]

W ramach nowego wydania dwumiesięcznika Forbes Women, po raz kolejny, bo już czwarty, opracowano ranking najcenniejszych kobiecych marek osobistych w Polsce. Znajdziemy w nim przedstawicielki diametralnie różnych branż. Co je jednak łączy, to upór, determinacja i przecieranie szlaków kolejnym, równie zdolnym adeptkom. Wybór 100 najbardziej wartościowych nazwisk poprzedzono wieloetapową pracą nad gromadzeniem danych. Zweryfikowano liczbę publikacji, pojawiających się na ich temat w mediach, oszacowano liczbę tychże odbiorców oraz wyceniono zysk z takich przekazów. 

W rankingu dokonano rozdziału na 7 branż. Chociaż podium bezapelacyjnie zdominowały sportowczynie, kolejno Iga Świątek, Anna Lewandowska i Magda Linette, to na tle całego zestawienia, reprezentantki świata sportu zajęły jedynie 12 pozycji. Najwięcej wyróżnionych kobiet, ponieważ 30, wywodzi się z uniwersum filmu. 28 kolejnych piastuje stanowiska na ujętym łącznie rynku mediów, kultury i sztuki, a 21 pochodzi ze środowiska muzycznego. Pozostałe panie zajmują się branżą mody, biznesu oraz są influencerkami. Istotnym wnioskiem z analizy powyższy danych jest fakt, iż to strefa szerokorozumianej kultury skupia największą liczbę istotnych osobistych marek. Na rok 2023 właśnie aktorki, piosenkarki oraz prezenterki telewizyjne zostały wycenione najwyżej w kontekście koncentrowanych środków finansowych. Zjawisko ma swoje uzasadnienie w rzeczywistości. Ekspansja rynku rozrywki trwa w najlepsze, gdyż proponowane konsumentom treści produkowane są w myśl zasady „dla każdego coś dobrego”. Niejednolitość odbiorców rodzi popyt na wielość usług. A że naturalnie, jako społeczeństwo, potrzebujemy momentów odprężenia, dostarczają nam ich muzyka, sztuka czy kultura. Co ważne, jak wynika z przygotowanego przez Forbes Women rankingu, kobieca obecność w tych przestrzeniach jest ewidentnie znacząca.