1 | wrzesień 2023 | (6)

1. dzieje się [prasówka]

Wielka gratka dla wielbicieli estetyki domu mody Versace, lecz nie tylko! Wieści o trwającej w poznańskim Starym Browarze retrospektywnej wystawie projektów samego założyciela, Gianniego Versace, powinny ucieszyć zarówno osoby zainteresowane jego twórczością, jak i tych, którzy pragną dowiedzieć się, jak interpretował on zachodzące w ostatnich dekadach XX wieku zmiany. A warto nadmienić, że rys społeczno-kulturowy minionych lat odgrywał niemałą rolę w snutych przez krawca opowieściach. Historie te manifestował - dzięki kolorom, wzorom i krojom - w kolejnych kolekcjach.

Wystawa archiwalnych projektów mistrza ma szansę odbywać się w skrojonym na miarę swojego potencjału miejscu. Stary Browar w Poznaniu to nie tylko przestrzeń handlowa, ponieważ mieści również strefy hołdujące kulturze i edukacji. Kluczowa jest tu Galeria na Dziedzińcu, regularnie goszcząca przedstawicieli świata sztuki, mody i designu. Przed trzema laty zaprezentowano w niej twórczość Iris van Herpen, holenderskiej awangardowej projektantki, a tym razem zdecydowano się na przybliżenie krojów Gianniego Versace. Wydarzenie jest częścią uroczystości, odbywających się z okazji obchodów 20. rocznicy istnienia Browaru. 

Retrospektywa reprezentująca prace włoskiego kreatora, zdaje się rzeczywiście współgrać z charakterem obchodów urodzin centrum. Skoro mowa o celebracji, to wskazany jest i luksus, a projekty Gianniego miały z nim wszakże wiele wspólnego. Pompatyczne, wzorzyste i kolorowe. Takie były kolekcje proponowane przez twórcę oczarowanego sztuką antyczną, pięknem baroku i dramaturgią oper. Eklektyzm w najlepszym wydaniu. Należąc do grona osób, które sukces osiągnęły samodzielnie, przy tym w zawrotnym tempie się bogacąc, Versace często i chętnie ów fakt manifestował. Ubrania przyozdabiał logo swej marki, co dla noszących je osób stanowiło pożądany symbol statusu. 

Wystawa oryginalnych modeli z lat 90. XX wieku trwać będzie do 31 stycznia 2024 roku, a same eksponaty zostały wypożyczone z prywatnych kolekcji! Wszystkim zainteresowanym modą, kulturą oraz ich powiązaniami, wydarzenie polecane jest uwadze.

2. w czym do ludzi [co nosimy]

Choć nieśmiało i subtelnie, kokardki od kilku sezonów coraz częściej dopełniają stylizacji czołowych trendsetterów, a co za tym idzie, także śledzących ich obserwatorów, którym ten figlarny motyw przypadł do gustu. Trzeba jednak jasno stwierdzić, że to na rok 2023 przypadła największa jak dotychczas fala zachwytów nad dekoracją w postaci wstążki. Zdobiąc nie tylko włosy, lecz również ubrania, akcesoria oraz obuwie, zdaje się być wiodącym wzorem wśród proponowanych aktualnie trendów. 

Satynowe, tiulowe i jedwabne, wykrochmalone, przeskalowane, ale i możliwie delikatne...kokardki na sklepowych półkach pojawiają się w milionie różnych wariacji. Przytoczone przez magazyn Elle Polska liczby dodatkowo potwierdzają skalę, z jaką ów motyw zdominował świat mody - 187 z 278 pokazów,  prezentujących jesienno-zimowe kolekcje, zawierało element wstążki. Tworząc tak szeroką ofertę, marki wyraźnie starają się zaakcentować, że wybór kokardki jako dodatku nie jest już zarezerwowany wyłącznie dla dziewczynek, spinających nią fryzurę w ważny dzień szkolny. Tym samym, starają się przesunąć stereotypowo przypisywane wstążeczkom skojarzenia z infantylnych na odpowiednie dla każdej kategorii wiekowej. Warto w tym miejscu przypomnieć, że wspominany dodatek miał już swoje pięć minut w nie tak odległej historii! W wieku XVII Ludwik XIV, Król Słońce, tak upodobał sobie dzieło kochanki, która w wyniku zbyt silnego wiatru zaimprowizowała nową fryzurę, czyli wysokie upięcie zwieńczone koronkami i kokardą, że wkrótce cały dwór zaczął się nosić podobnie. Uczesanie na cześć nazwiska pomysłodawczyni przyjęło się powszechnie nazywać à la Fontange. 

Powracając natomiast do czasów współczesnych, w poszukiwaniu inspiracji na efektowne wykorzystanie motywu wstążki w codziennych stylizacjach, najlepiej odświeżyć sobie kolekcje projektantów. Tam konceptów nigdy dość; Saint Laurent dostojnie przyozdabia nią dekolt, podczas gdy Balmain umieszcza kokardę o rozmiarze XL w okolicach piersi. Max Mara wdzięcznie wpina ją we włosy, a Simone Rocha, znana od lat ze swojej miłości do tego splotu, dekoruje tasiemkami całe ciała modelek oraz modelów!

Na fotografiach poniżej: Saint Laurent fw23*, Simone Rocha fw23, aktorka Sydney Sweeney.

*fw23 - fall-winter 2023

3. mały człowiek w wielkim świecie [przyziemnie o sprawach wielkich]

Modę z jednej strony się wymyśla, tworzy i kupuje, a z drugiej sprzedaje i prezentuje. Odpowiedzialność za upowszechnienie danych modeli, a w konsekwencji przyczynienie się do ich sukcesu komercyjnego spoczywa w pierwszej kolejności na dostojnikach zapraszanych na pokazy mody. Osoby dostępujące tego zaszczytu dzielą się jednak na dwie kategorie; gości przez małe oraz duże G. Kim są zatem ci, którzy przez zagraniczną prasę śmiało są określani bywalcami Front Row, posiadający więc wpływ na tyle duży, aby być wyselekcjonowanymi do zajmowania miejsc czołowych? Przyjrzyjmy się sprawie, ponieważ nie trudno odgadnąć, że w słynnym pierwszym rzędzie znajdziemy dziś spektrum o wiele szersze, aniżeli jedynie przedstawicieli bezpośrednio związanych ze światem mody. 

Po pierwsze jednak, kupcy, redaktorzy i styliści. To do nich należy ostatnie słowo przy tworzeniu edytoriali prasowych oraz wyborze garderoby o możliwie największym potencjale masowej sprzedaży. Po drugie, rodzina i przyjaciele - jakże często po zejściu ostatniej modelki z wybiegu, wzruszony projektant zaprasza na środek swych bliskich. Dalej robi się już tylko ciekawiej, gdyż na arenę wkraczają tak zwane VIPy. Tradycyjnie pod tym pojęciem rozumiano sławnych aktorów i celebrytów, którzy pojawiając się na wydarzeniu, budzili sensację, sprzyjając popularności marki. Obecnie do ich grona dopisać można także influencerów, blogerów oraz It Girls, skutecznie przejmujących rynek i decydujących o tym, co jest na czasie. Z uwagi na fakt, że ci młodzi adepci świata rozrywki często rozpoznawalni są tylko we własnych niszach, precyzyjnie dobiera się ich do różnych pokazów. Weźmy tiktokerów - zasiadając w pierwszym rzędzie, zapewne nie wzbudzą zainteresowania pokoleń starszych. W czym tkwi jednak ich siła, to content, jaki mogą zaproponować śledzącym ich milionom w mediach społecznościowych. 

Dostosowując się do aktualnej specyfiki, rządzącej marketingiem w branży, zespoły ekspertów muszą się mocno nagimnastykować, aby odpowiednio usadowić gości. Wyjątkowe znaczenie Front Row przekłada się na wyniki sprzedażowe oraz wizerunek marki. W tym celu należy umiejętnie balansować między zapraszaniem osób, które uwagę przyciągają już osobowością, a tymi, których tajną bronią będą wirtualne  statystyki. Czy istnieje zatem punkt zaczepienia, element wspólny, niezmiennie charakteryzujący pierwszy rząd? Tak, od lat reprezentuje go przekrój największych nazwisk danej ery.

Na fotografii poniżej: archiwalne ujęcie z 2013 roku, w pierwszym rzędzie zasiadają redaktorki mody oraz aktorki.

4. ballady modowej brygady [trendy z pokazów]

O modzie możemy rozważać w kontekście kolorów czy fasonów, ale w trendy wpisują się także wszelakie zjawiska. Jednym z nich, regularnie włączanym przez projektantów do swoich kolekcji, jest tworzenie ubrań w nurcie neutralnym płciowo. Praktyka znana powszechnie pod nazwą unisex, reprezentuje modę skrojoną pod obie płci. Lecz gender neutral fashion to niejedynie uniwersalne koszule i sportowe dresy. To również ogromny przejaw kreatywności na polu autoekspresji, gdzie odzież tradycyjnie przypisywana kobietom zdobi swobodnie ciała mężczyzn, a atrybuty tych ostatnich chętnie interpretowane są przez panie. W końcu, to i ukłon w kierunku osób niebinarnych, mniejszości, która choć nie identyfikuje się z konkretną płcią, w obliczu zakupów, zmuszona jest często opowiadać się po stronie jednej z nich. 

Czołowi projektanci, którzy płeć w swoich kolekcjach bezpretensjonalnie, acz gustownie przesunęli na drugi plan są Harris Reed, Ludovic de Saint Sernin oraz Anthony Vaccarello, aby wymienić kilku. Vaccarello, pracując od 2016 dla Saint Laurent, nadzwyczaj wyraźnie zakwestionował binarne schematy, którymi branża tak lubi się posługiwać. Jego półprzezroczyste koszule z jedwabiu, pudełkowe marynarki i lejące się do ziemi płaszcze współgrają dziś z każdym typem sylwetki.

Choć moda neutralna płciowo jest częstym zabiegiem wśród marek z wyższej półki, zaskakująco ciężko zadomawia się w ofertach sklepów na terenie center handlowych. Doskwiera brak wspólnych działów spod znaku unisex, a nielicznymi wyjątkami od tej reguły są internetowe zakładki sieci H&M, UNIQLO czy ASOS. Fakt dziwi, ponieważ ulica aż pęka w szwach od młodzieży ubranej w podobnym stylu, gdzie królują spodnie typu cargo, przyduże bluzy i t-shirty w przeskalowanych rozmiarach. Z drugiej strony, zrozumiałe staje się wówczas wzmożone zainteresowanie najmłodszych pokoleń asortymentem dostępnym w second handach. Ten jest bardziej inkluzywny oraz sprzyjający twórczym interpretacjom.

Czy gender-fluid fashion zdefiniuje charakter tworzonych w najbliższej przyszłości projektów? A może okaże się nietrwałym modowym trendem? Losy zjawiska nie są jeszcze określone, ale warto trzymać kciuki za jego postępy. Stając się standardem, jest ono zarówno świadectwem mody zaangażowanej społecznie, jak i zwyczajnej otwartości na kierowanie się upodobaniami, a nie oczekiwaniami podczas zakupów ubraniowych.

Na fotografiach poniżej: Hary Styles (Vogue US, grudzień 2020), Saint Laurent fw23 men's, Zendaya w garniturze od Sportmax (oscarowe after-party, 2022)

5. z polskiego podwórka [co słychać w kulturze]

Jubileuszowa, gdyż 80. edycja Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Wenecji przeszła w sobotni wieczór (9 września) do historii, choć w pamięci pozostanie jeszcze na długo. To w pierwszej kolejności za sprawą nagrodzonej Polki, Agnieszki Holland, która filmem Zielona granica ujęła serca komisji, otrzymując tym samym statuetkę brązowego lwa. Wyróżnienie jest trzecim co do ważności w ramach przyznawanych zaszczytów, acz oficjalnie figuruje jako Nagroda Specjalna Jury. Pokazany przez reżyserkę dramat, traktujący o sytuacji uchodźców na polsko-białoruskiej granicy, publika uhonorowała piętnastominutowym aplauzem. 

Odbywający się na przełomie sierpnia i września festiwal wprawdzie wspomina Wenecję w nazwie, jednak faktycznie sytuuje się na oddzielającej miasto od Adriatyku wyspie Lido. Wydarzenie z inicjatywy hrabiego Giuseppe Volpiego zrodziło się w 1932 roku, dlatego obecnie szczyci się mianem najstarszej imprezy filmowej na świecie! Tym razem, o nagrodę główną, a zatem Złotego Lwa, walczyły 23 produkcje. Finalnie, odebrał ją grecki twórca za obraz Poor things, gdzie wiktoriańska kobieta stawia swoje pierwsze kroki ku poznaniu siebie i uzyskaniu podmiotowości. Wśród pozostałych wyróżnionych, a łącznie kategorii było tego roku osiem, znalazła się chociażby Cailee Spaeny, którą wybrano najlepszą aktorką za rolę partnerki Elvisa w filmie Priscilla. 

Powracając do polskich epizodów w kontekście festiwalu, oprócz popisowego wątku Holland, również opowiadająca o transpłciowości Kobieta z... Małgorzaty Szumowskiej oraz Michała Englerta, miała okazję brać udział w Konkursie Głównym. Z pewnością obie produkcje w najbliższym czasie przykują nas do kinowych foteli, ponieważ premiery festiwalowych filmów zaplanowano już na okres jesienny!